Image1\
Imamo 1 gost na mreži

Savjetovalište baner 150

vm berane

fontis

 

Imanje rakocevic

 

 

 

 

 

Dismenoreja

dismenoreja 1Dismenoreja (dysmenorrhoea) predstavlja menstruaciju praćenu bolovima i tegobama koja pogađa većinu ženske populacije u bilo kom uzrastu. Smatra se da 50 - 90% žena u jednom periodu menstrualne aktivnosti ima dismenoreje. Ove tegobe su najčešće u ranoj mladosti, da bi se kasnije, pogotovu nakon porođaja polako smanjivale.

Glavni simptom je bol lokalizovan u donjem dijelu trbuha, a koji se može javiti prije i tokom menstruacije i obično se širi u donji dio leđa i bedara. Bol može varirati od tupe do oštre i jake boli, a obično je najjača 24 sata nakon početka menstruacije. Kod nekih žena su ovi bolovi toliko jaki da ih potpuno onesposobljavaju i primoravaju da ostanu u postelji. Bol postupno nestaje nakon 12 do 72 sata. Ostali simptomi mogu da budu :

•             muka

•             gađenje

•             povraćanje

•             glavobolja

•             proliv

•             opstipacija

•             vrtoglavica

•             drhtavica

•             jeza

•             nadutost u trbušnoj duplji

•             psihička labilnost (manifestovana prevelikom osetljivošću, lakim, brzim i nemotivisanim promenama raspoloženja, razdražljivošću, plačljivošću).

 

Dismenoreja može biti: primarna i sekundarna.

U najvećem broju slučajeva pregledom i dodatnim ispitivanjima ne nalazimo organski uzrok dismenoreji i tada govorimo o primarnoj dismenoreji. Dismenoreju onda objašnjavamo funkcionalnim uzrocima - prirodnim procesima koji se odigravaju na kraju menstruacionog ciklusa u materici, a čiji intenzitet premašuje uobičajeni.

 Zbog pada nivoa hormona na završetku ciklusa, dolazi do konstrikcije krvnih sudova i nedovoljne ishranjenosti endometrijuma (unutrašnjeg sloja materice). To je praćeno oslobađanjem prekomjernih količina prostaglandina tipa F2 alfa, hemijskog medijatora, koji izaziva snažne kontrakcije (grčeve) materice. Materica je mišić koji se kontrahuje i opušta, baš kao i svaki drugi mišić u tijelu.Većina kontrakcija je neprimjetna, ali ove kontrakcije su veoma snažne i zato su bolne. Tokom tih kontrakcija, dolazi do kratkih prekida dotoka krvi u matericu, što dovodi do nestašice kiseonika i prouzrokuje bol.

Primarna dismenoreja se obično javlja u poznom adolescentnom periodu, 2-3 godine posle prve menstruacije. Primarna dismenoreja je česta i javlja se u više od 50% žena, a kod 5 do 15% žena je jako izražena. Menstruacije su u početku bezbolne, a zatim postaju bolne. Bol počinje nekoliko sati prije početka krvarenja i nestaje u prvom danu menstruacije, mada nekada može trajati i duže. Ono što je bitno naglasiti jeste da primarne dismenoreje često nestaju posle porođaja ili tokom srednjih godina.

Istraživanja u SAD-u su pokazala da su bolne menstruacije najčešći razlog izostanka s posla ili

iz škole (600 miliona izgubljenih radnih sati i 2 milijarde izgubljenih dolara godišnje).

Kod sekundarne dismenoreje, menstruacije postaju bolne usled organskog oboljenja genitalnih organa. Najčešći organski razlozi su: endometrioza, polip materice, miom, suženje vrata materice i njegove malformacije ili priraslice u maloj karlici, strana tijela u materici itd. Može se javiti bilo kada u reproduktivnom periodu, ali i u klimakterijumu i nastali bolovi nisu vezani isključivo za dane menstruacije.

Terapija dismenoreje se sastoji od upotrebe spazmolitika, tj.lijekova koji otklanjaju grč mišića, rjeđe se koriste sedativi, a najviše nesteroidni antiinflamatorni lijekovi (NSAIL). Paracetamol predstavlja manje efikasan analgetik od NSAIL i ima slabo izraženo antiinflamatorno dejstvo, ali mu je bezbjednost veća. S toga se kod bolova umjerene jačine preporučuje prvo njegova primjena (doza od 1000mg se može uzeti u kraćem vremenskom periodu, a dnevno maksimalno do 4g). U slučaju da se bol ne suzbije, onda treba koristiti NSAIL. Kako je uzrok bolova pri primarnoj dismenoreji pojačano stvaranje prostaglandina, lijekovi koji koče sintezu ovih materija u organizmu su logičan izbor u njenom liječenju. To su upravo spomenuti nesteroidni antiinflamatorni lijekovi u koje spadaju: ibuprofen, diklofenak, naproksen, nimesulid... Ovi nabrojani lijekovi su dostupni u našim apotekama pod različitim zaštićenim imenima. Što se tiče njihovih neželjenih efekata, oni se prije svega odnose na oštećenje sluznice organa za varenje zbog čega treba biti oprezan, naročito ukoliko se učestalo koriste. Za postizanje maksimalnog učinka treba ih uzimati 3 do 5 dana prije očekivane menstruacije.

 Ukoliko su bolovi izrazito jaki i ne rješavaju se nesteroidnim antiinflamatornim lijekovima primjenjuju se sredstva za oralnu kontracepciju ali obavezno uz prethodni pregled i saglasnost ginekologa. Sredstva za kontracepciju inhibišu ovulaciju i time smanjuju koncentraciju prostaglandina, pa shodno tome i kontraktilnost materice. Kombinovani oralni kontraceptivi pokazali su kao veoma dobar izbor u liječenju dismenoreje u adolescenciji.

U slučaju organskog uzroka dismenoreje, liječenje, naravno, zavisi od sprovedenih kliničkih nalaza. U slučaju infekcija, pristupa se njihovoj sanaciji, mada je često posrijedi hirurška terapija kod određenih stanja (npr. odstranjenje polipa, mioma, žarišta endometrioze…).

 Nefarmakološki postupci za ublažavanje dismenoreje su, prije svega, blaga masaža trbuha i utopljavanje. U tom momentu prija mirovanje ali se preporučuje redovna fizička aktivnost između ciklusa.

 Upravo u liječenju bolnih menstruacija promjenom načina ishrane mogu se ostvariti značajno poboljšanje tegoba. Od velike koristi može biti prestanak unošenja mliječnih proizvoda, prije svega-sladoleda, svježeg sira i jogurta Mnogim ženama pomažu i druge metode kao što su masaža, joga, homeopatija, akupunktura ili upotreba ljekovitog bilja. Preporučuje se odgovarajuća dijeta sa restrikcijom unosa masti, u kombinaciji sa unosom odgovarajućih količina vitamina i minerala, i to tableta magnezijuma u dozi 300 mg dnevno, vitamina B6 (100mg/dan) i vitamina E(3x50 mg/dan).

Ovdje su sumirane preventivne mjere koje se preporučuju za sprječavanje bolnih menstruacija:

•             konzumiranje voća i povrća

•             ograničavanje unosa masti, alkohola, kofeina, soli i slatkiša

•             redovna fizička aktivnost

•             izbjegavanje stresa

•             odvikavanje od pušenja

•             praktikovanje joge i drugih tehnika relaksacije

•             akupunktura

•             dopuna ishrane sa vitaminima B6, E, esencijalnim masnim kiselinama (omega 3 masne kisjeline)…

Za kraj, da ponovim da promjene životnih navika i neke druge nefarmakološke metode mogu pomoći u liječenju dismenoreja. Ipak, da naglasim da je liječenje bolne menstruacije individualno, stoga se mora prilagoditi bolesnici i težini kliničke slike.

Author of this article: dr ph. Nataša Grbović

Show Other Articles Of This Author

Dodaj komentar

Sigurnosni kod
Osveži

Komentari   

 
+1 #2 Guest 12-04-2012 20:11
Jako dobar tekst... Hvala!
Citat
 
 
+4 #1 Guest 12-04-2012 12:31
Svaka cast Natasa . Bravo , bravo .
Sanja
Citat